Σύμβουλος της Επικρατείας τράφηκε κατά… του Συμβουλίου της Επικρατείας για υπόθεσή του που απορρίφθηκε και μάλιστα δικαιώθηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ). Η ιδιαιτερότητα προφανώς έγκειται στο γεγονός ότι η προσφυγή έγινε από έναν Εν Ενεργεία Ανώτατο Δικαστικό Λειτουργό που που τον έφερε αντιμέτωπο με το ίδιο του το Δικαστήριο. Η υπόθεση “Αραβαντινός κατά Ελλάδας” αφορά την απόρριψη αίτησης αναίρεσης από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) για τυπικούς λόγους και την επακόλουθη καταδίκη της χώρας μας για παραβίαση του Δικαιώματος πρόσβασης σε Δικαστήριο.
Το ιστορικό
Το ιστορικό της υπόθεσης ξεκινά το 2005, όταν ο Βασίλειος Αραβαντινός, Σύμβουλος της Επικρατείας, προσέφυγε στο Μισθοδικείο διεκδικώντας αναδρομικά διαφορές αποδοχών. Το Μισθοδικείο δικαίωσε τον προσφεύγοντα και ανέπεμψε την υπόθεση στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια για τον τελικό προσδιορισμό του ποσού. Μετά από δικαστικό αγώνα ετών, το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών επιδίκασε ένα μέρος της απαίτησης, κρίνοντας όμως ότι κάποιες αξιώσεις είχαν παραγραφεί.
Ο κ. Αραβαντινός άσκησε αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας το 2016, αμφισβητώντας την εφετειακή απόφαση. Ωστόσο, το ΣτΕ απέρριψε την αίτηση ως απαράδεκτη. Η αιτιολογία της απόρριψης βασίστηκε στο ότι το Εφετείο, στην απόφασή του, δεν είχε διατυπώσει ρητά μια “μείζονα σκέψη” (δηλαδή μια θεωρητική νομική ανάλυση) για τον τρόπο υπολογισμού των αποδοχών, αλλά είχε υιοθετήσει τη λογική του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου. Σύμφωνα με την πλειοψηφία του ΣτΕ, αυτό καθιστούσε τον λόγο αναίρεσης αόριστο και απαράδεκτο.
Προσφυγή
Η υπόθεση μεταφέρθηκε στο Στρασβούργο, όπου το ΕΔΔΑ εξέτασε αν αυτή η δικονομική απόρριψη ήταν συμβατή με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ομόφωνα ότι υπήρξε παραβίαση του άρθρου 6 § 1 της ΕΣΔΑ. Στο σκεπτικό του, το ΕΔΔΑ υπογράμμισε ότι όταν ένα Εφετείο απορρίπτει επί της ουσίας έναν ισχυρισμό, προβαίνει αναγκαίως σε ερμηνεία του νόμου, έστω και αν αυτή η ερμηνεία είναι σιωπηρή ή έμμεση.
Το Δικαστήριο του Στρασβούργου αποφάνθηκε ότι η απαίτηση του ΣτΕ για “πανηγυρική” διατύπωση μιας μείζονος σκέψης, ως προϋπόθεση για να εξεταστεί η αναίρεση, συνιστά “υπερβολική τυπολατρία”. Το ΕΔΔΑ σημείωσε ότι η ευθύνη για τον τρόπο που διατυπώνει τις αποφάσεις του ένα δικαστήριο (εν προκειμένω το Εφετείο) δεν μπορεί να μετακυλίεται στον διάδικο, στερώντας του την πρόσβαση στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο.
Παρόλο που δεν επιδικάστηκε χρηματική ικανοποίηση, η απόφαση αναγνωρίζει την παραβίαση των δικαιωμάτων του προσφεύγοντος και παρέχει τη νομική βάση για την επανεξέταση της υπόθεσης στο Εσωτερικό της χώρας, μέσω της Διαδικασίας Επανάληψης της Διαδικασίας στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Όπως εξηγεί μάλιστα ο Βασίλης Χειρδάρης, ειδικός σε θέματα ΕΔΔΑ, δεν πρόκειται για μεμονωμένη υπόθεση αλλά “έρχεται να προστεθεί σε σειρά καταδικών που δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στον νόμο, αλλά στον τρόπο εφαρμογής του από το ίδιο το Συμβούλιο της Επικρατείας….Η αξία της απόφασης δεν είναι θεωρητική. Είναι πρακτική. Το Στρασβούργο δίνει τώρα ένα σαφές μήνυμα. Η ευθύνη για την έλλειψη ρητής μείζονος σκέψης δεν μπορεί να βαρύνει τον αναιρεσείοντα.
Το ερώτημα είναι αν το Συμβούλιο της Επικρατείας θα ενσωματώσει Νομολογιακά τη συγκεκριμένη κατεύθυνση ή αν η προκειμένη απόφαση θα προστεθεί απλά σε μια λίστα αποφάσεων που εφαρμόζονται στενά και ad hoc, χωρίς πραγματική θεσμική αντανάκλαση. Η πρακτική πορεία θα κριθεί στις επόμενες νομολογιακές αποτυπώσεις του ΣτΕ. Έως τότε, ο διάδικος που στερείται την επί της ουσίας εξέταση του ένδικου μέσου του γνωρίζει τουλάχιστον ότι έχει στη διάθεσή του ένα ισχυρό όπλο. Μια σημαντική απόφαση του ΕΔΔΑ που με το κύρος και την εμβέλειά της μπορεί να τον βοηθήσει σημαντικά και ουσιαστικά στην υπόθεσή του”.
Leave a Reply