Περίληψη:
Με τις σχετικές για το Μάθημα των Θρησκευτικών Αποφάσεις του ΣτΕ ο «χάρτης» για τη Θρησκευτική Εκπαίδευση στη χώρα μας αλλάζει ριζικά. Το Συμβούλιο της Επικρατείας, επικαλούμενο, μεταξύ άλλων, ορισμένες διατάξεις του Συντάγματος, προσδιορίζει ότι ο γενικός σκοπός του Μαθήματος των Θρησκευτικών θα πρέπει να είναι η «εμπέδωση και ενίσχυση» της Ορθόδοξης χριστιανικής συνείδησης των μαθητών και μαθητριών, η οποία, σύμφωνα με το εν λόγω σκεπτικό, «διαμορφώνεται σταδιακά, πριν ακόμη από την έναρξη του σχολικού βίου, στο πλαίσιο της οικογένειας» (Απόφαση ΣτΕ 1749/2019 Ολομ.). Ταυτόχρονα, οι Αποφάσεις αυτές προβλέπουν και την εισαγωγή ενός εναλλακτικού μαθήματος για τους μαθητές και τις μαθήτριες που αιτούνται απαλλαγή. Είναι εύλογο ότι όλες αυτές οι εξελίξεις γεννούν νέες προκλήσεις: Πώς μεταφράζεται με παιδαγωγικούς όρους η διαδικασία της εμπέδωσης και ενίσχυσης της θρησκευτικής συνείδησης; Με ποιον τρόπο αυτό το εγχείρημα μπορεί να συνιστά μία παιδαγωγική διαδικασία, τηρώντας και ακολουθώντας τις προδιαγραφές που διέπουν ένα σχολικό μάθημα; Πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί ένα μάθημα, εγκεντρισμένο στην Ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, και την ίδια στιγμή, να έχει την τόλμη να αφουγκράζεται τα αιτήματα του μοντέρνου κόσμου, να διαλέγεται με την ετερότητα – μιας και επιθυμεί να εδράζεται στην Ορθόδοξη θεολογία – και να χρησιμοποιεί λόγο που να «αντέχει» στην κριτική εντός του δημόσιου χώρου μιας σύγχρονης δημοκρατικής κοινωνίας; Σε όλα αυτά τα ερωτήματα και σε πολλά άλλα, επιχειρεί να δώσει απαντήσεις ο ανά χείρας συλλογικός τόμος. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Περιεχόμενα
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΑΝΤΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ
Θρησκευτικά στο Δημόσιο Σχολείο μιας σύγχρονης και δημοκρατικής κοινωνίας: Μάθημα καλλιέργειας θρησκευτικών πεποιθήσεων;
Αθανάσιος Β. Στογιαννίδης
Α’ ΜΕΡΟΣ: ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ» ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΧΘΕΣ, ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΥΡΙΟ
1. Οριοθετώντας το σημείο αφετηρίας: Τα Θρησκευτικά ως διακριτό μάθημα του σχολικού κανόνα
Κωνσταντίνος Ζ. Δεληκωσταντής
Σταθερές της σχολικής θρησκευτικής αγωγής στην Ελλάδα
Σταύρος Σ. Φωτίου
Θεολογική Επίγνωση: Το Μάθημα των Θρησκευτικών στη Δημόσια Εκπαίδευση
Μάριος Κουκουνάρας Λιάγκης
Η «ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης» στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Συμβολή στον διάλογο για τη θέση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης στο σχολείο
2. Ιχνηλατώντας το πλαίσιο των περιεχομένων του Μαθήματος των θρησκευτικών: Θεολογικός στοχασμός εντός του δημόσιου χώρου
Θανάσης Ν. Παπαθανασίου
Ο δημόσιος χώρος ως χριστιανικό αίτημα
Σωτήριος Δεσπότης
Πρωτοχριστιανισμός, Μάθημα των Θρησκευτικών και Δημόσιος Χώρος
Σπύρος Μακρής
Ορθοδοξία, Πολιτική και Δημόσια Σφαίρα. Η συμβολή του Χρήστου Γιανναρά
Τιμολέων Γαλάνης
Οι Προφήτες στον τρούλο και ο ρόλος τους στην απεικόνιση της Εκκλησίας ως Πόλεως
Κωνσταντίνος Κωτσιόπουλος
Τρεις Ιεράρχες και ύστερη Νεωτερικότητα
Κυριάκος Μικέλης
Θεωρία Διεθνών Σχέσεων και Θρησκεία: Επιστημολογικές και Κανονιστικές Παρατηρήσεις
3. Σχεδιάζοντας τη διδακτική πράξη: Διεπιστημονικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών
Βασιλική Μητροπούλου
Διδακτική αξιοποίηση της βυζαντινής εικόνας στο Μάθημα των Θρησκευτικών
Πέτρος Παναγιωτόπουλος
Θρησκευτική Εκπαίδευση και σύγχρονες επιστημονικές προκλήσεις
Ευάγγελος Π. Πεπές
Εκπαίδευση για τα δικαιώματα του ανθρώπου και τα δικαιώματα του Θεού στο δημόσιο σχολείο. Η θέση και ο ρόλος της σχολικής θρησκευτικής αγωγής
Κλεάνθης Ε. Νιζάμης
«Οψόμεθα εις το μέλλον…» Υπάρχει θέση για μια ορθόδοξη χριστιανική βιοηθική στο δημόσιο σχολείο του σήμερα;
Πελαγία Κογκούλη
Σχολική Ιστορία και ιστορικός εγγραμματισμός: Η θέση της εκκλησιαστικής Ιστορίας στην ιστορική εκπαίδευση
4. Προτείνοντας εναλλακτικές: Αναστοχασμοί για την πορεία εξέλιξης του Μαθήματος των Θρησκευτικών
π. Δημήτριος Μπαθρέλλος
Το Μάθημα των Θρησκευτικών: μια συνθετική πρόταση (και τέσσερις επιμέρους προτάσεις) για το μέλλον
Ηλίας Λιαμής
Ich bin Theologe – Είμαι Θεολόγος. Συμβολή στον διάλογο για τη διαμόρφωση ενός ανανεωμένου μαθήματος Θρησκευτικών
π. Ευάγγελος Γκανάς
Μαρτυρία, Κανόνας, Αρχείο: η μετάδοση της συλλογικής μνήμης και το Μάθημα των Θρησκευτικών
Β’ ΜΕΡΟΣ: ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: QUO VADIS? ΣΥΖΗΤΩΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ
Επιμέλεια Συνεντεύξεων: Αθανάσιος Β. Στογιαννίδης
Συνέντευξη με τον Γιώργο Καραβοκύρη
«Το Κράτος θέτει τους κανόνες και το πολιτισμικό βάρος της Εκκλησίας τούς επικαθορίζει»
Συνέντευξη με τη Μαρία Σακελλαρίου
«Η κατεύθυνση του σύγχρονου σχολείου πρέπει να εστιάσει στο “μαθαίνω πώς να μαθαίνω” και, παράλληλα, στο να “γνωρίζω τι δεν γνωρίζω”»
Συνέντευξη με τον Χρυσόστομο Σταμούλη
«Το Μάθημα των Θρησκευτικών θα πρέπει να αφορά τα μέλη της δημόσιας πλατείας και όχι μόνο τα μέλη της Εκκλησίας. Αυτό θα πρέπει να είναι σαφές»
Συνέντευξη με τον π. Βασίλειο Θερμό
«Δεν θα με παραξένευε, αν η συζήτηση για το Μάθημα των Θρησκευτικών κατέληγε σε μια ανανέωση της Θεολογίας»
Συνέντευξη με τον π. Νικ. Λουδοβίκο […]
Συνέντευξη με τον Παντελή Καλαϊτζίδη
Λίγα λόγια για τους συντελεστές του τόμου:
Κων/νος Ζ. Δεληκωνσταντής, Σταύρος Σ. Φωτίου, Μάριος Κουκουνάρας Λιάγκης, Θανάσης Ν. Παπαθανασίου, Σωτήριος Δεσπότης, Σπύρος Μακρής, Τιμολέων Γαλάνης, Κων/νος Κωτσιόπουλος, Κυριάκος Μικέλης, Βασιλική Μητροπούλου, Πέτρος Παναγιωτόπουλος, Ευάγγελος Π. Πεπές, Κλεάνθης Ε. Νιζάμης, Pελαγία Κογκούλη, π. Δημήτριος Μπαθρέλλος, Ηλίας Λιαμής, π. Ευάγγελος Γκανάς
Συνεντεύξεις με τους:
Γιώργο Καραβοκύρη, Μαρία Σακελλαρίου, Χρυσόστομο Σταμούλη, π. Βασίλειο Θερμό, π. Νικόλαο Λουδοβίκο,
Παντελή Καλαϊτζίδη
19,35
Οι προκλήσεις και οι προοπτικές για τη θρησκευτική εκπαίδευση εντός του Δημοσίου χώρου.
Επιμελητής: Αθανάσιος Στογιαννίδης
Α’ έκδοση: Ιανουάριος 2024
Σχεδιασμός εξωφύλλου: π. Σταμάτης Σκλήρης
ISBN: 978-618-557-328-7
Διαστάσεις: 14 εκ. x 20,5 εκ.
Σελ: 460
Βάρος: 400gr
–
Πληροφορίες
Leave a Reply